سازمان‌های تبهکار مانند بورس اوراق بهادار عمل می‌کنند و نبض بازار را خوب می‌شناسند. طبیعت بازارهای سهام، نه بازتاب اوضاع، بلکه پیش‌بینی آن است؛ این چنین است که مافیاها سودآوری را، قبل از این‌که احتیاجات بازار آشکار شود، بو می‌کشند. دار و دسته‌های تبهکار، یعنی ساختارهای بهینه‌شده‌ی سرمایه‌داری معاصر، در عهد کروناویروس چگونه عمل می‌کنند؟ درک آن هنوز تقریباْ غیرممکن است، ولی می‌توان نشانه‌های آن را مشاهده کرد. با توجه به روزهایی که در حال سپری کردن آن هستیم، به نظر می‌رسد مافیاها اطلاعات بیشتری از دیگران در اختیار نداشته باشند.

مافیا هم مانند همه، از سوی رژیم کمونیستی چین به بازی گرفته شد که در آغاز بیماری را بی‌اهمیت نشان داد، و بعد پنهان‌اش کرد، و زمانی که دیگر پنهان‌کاری ممکن نبود، آن را اعلام کرد. حتی مافیای مقتدر هنگ‌کنگ هم نتوانسته بود در راستای منافع خویش، قدم آینده‌نگرانه‌ای در جهت دادن به معاملات‌اش در شرایط پاندمی بردارد. اتفاقی که اکنون از مکزیک تا کوزوُو، از ایتالیا تا ایران در حال رخ دادن است، این است که مافیاها حرکات خود را برای امکان سودآوری عظیمی که در این زمینه مهیا شده است، آماده می‌کنند.

برای شرکت‌های بسیاری امکان سودآوری بیشتر در شرایط اضطراری اجتماعی مهیا می‌شود، نه فقط برای سازمان‌های تبهکارانه، ولی این گروه به شکل ویژه‌ای سود دوگانه‌ای عایدشان می‌شود: امکان معامله و سکوت. هرگونه شرایط اضطراری توجه رسانه‌ها را به انحصار خود در می‌آورد: مکانیسم‌های تبهکارانه دیگر مورد توجه فضای رسانه‌ای در اخبار قرار نمی‌گیرند و دستورالعمل مکانیسم بقا بر باقی موارد چیره می‌شود. دیگر این‌که در کشورهایی مانند ایتالیا، همان سیستم کند قضایی موجود را هم کندتر می‌کند. پاندمی فضایی ایده‌آل برای مافیاهاست و دلیل آن را به سادگی می‌توان درک کرد: اگر گرسنه‌ای، اگر در جست‌وجوی نان هستی، برایت اهمیتی ندارد که از کدام تنور می آید و چه کسی آن را پخش می‌کند. اگر به دارویی احتیاج داری، بدون اینکه از خودت سؤال کنی چه کسی آن را می‌فروشد، پولش را پرداخت می‌کنی، آن را می‌خواهی و بس. فقط در دوران صلح و ثروت امکان انتخاب وجود دارد.

برای درک این‌که مافیاها چقدر می‌توانند از پاندمی سود ببرند کافی‌ست نگاهی به پرونده‌ی مالی آنها بی‌اندازیم. در دهه‌های اخیر در چه زمینه‌ای سرمایه‌گذاری کرده‌اند؟ شرکت‌های چندخدماتی (پخش غذا، خدمات نظافت، خدمات سمپاشی)، بازیافت زباله، حمل و نقل، خدمات خاک‌سپاری، پخش مواد سوختی، و پخش مواد غذایی. این گونه می‌توان فهمید چگونه سود خواهند برد. مافیاها می‌دانند به چه چیزهایی احتیاج هست و خواهد بود و آن‌ها را به شرط‌هایی که خودشان تعیین می‌کنند و تعیین خواهند کرد، می‌دهند. همیشه این‌چنین بوده است. مافیاها، آن‌چنان که محکوم شدن کارلو کیریاکو[۲] به جرم تبانی مافیایی نشان داد، طی سالهای طولانی موفق به نفوذ به نقاط کلیدی در رده‌های بالا شده و می‌توانند هم‌زمان رییس سازمان سلامت شهر پاویا و رابط اندرنگتا[۳] در سازمان سلامت استان لومباردیا باشند. کسب‌وکار تبهکارانه‌ی واقعی، دزدیدن ماسک‌های بهداشتی به هدف فروش نیست. ترکیه، هند، روسیه، قزاقستان، اوکراین و رومانی صادرات ماسک را محدود یا متوقف کرده‌اند. ۱۹ میلیون عدد ماسک در کشورهای مبدأ یا در مسیر ترانزیت به ایتالیا متوقف شده‌اند. به نظر شما چه کسی برای آزاد کردن این محموله میانجی‌گری خواهد کرد؟

و زمانی که پخش مواد سوختی و مواد غذایی کندتر بشود، چه اتفاقی خواهد افتاد؟ چه کسی موفق خواهد شد قوانین محدودکننده را دور بزند و بدون وقفه کالا پخش کند؟ مافیا. به همین علت است که در این ساعات از این صحبت می‌شود که نباید در مورد تهیه‌ی مواد غذایی احساس خطر ایجاد کرد. باید از مغازه‌های کوچکی که خُرده‌فروش کالاهای ضروری هستند با استخدام کارکنان جدید، بهینه‌سازی شیفت‌های کاری و افزایش حقوق حمایت کرد؛ بسته شدن هر مغازه به هر دلیلی، تنها به سود سازمان‌های تبهکارانه خواهد بود. امروز بیش از هر زمانی سیاسیون و دولت‌مردان باید تصمیم‌هایی بگیرند که راهبردِ دهه‌های آینده کشورمان خواهد بود. در رکود و تداوم اضطرار، آن‌چه شاهدش خواهیم بود قدرت سازمان‌های تبهکارانه است؛ البته نه در این مراحل نخستین، که گرایش غالب، دیدن بُعد قهرمانانه و فداکارانه‌ی اشخاص و حرکت قاطعانه‌ی دولتی است که نقش ناجی را بازی میکند (فقط در آینده است که به کمبودها، کم کردن بودجه در حوزه‌ی سلامت، و شرایط رو به زوالی که خیلی از بیمارستانهای دولتی در آن به سر می‌برند، خواهیم پرداخت).

روبرتو ساویانو